چرا جمهوری؟ چرا اسلامی؟ چرا نظام حکومتی سیاسی ما بر دو مبنای نظری جمهوریت و اسلامیت بنا شده است؟ قانون اساسی رضا خان جمهوری ای دست و پا کرده بود که از آن با عنوان جمهوری رضاخانی می کنند؛ او و پسرش گاها در مراسم های مذهبی هم خودنمایی می کردند مثلا در ماه محرم […]

چرا جمهوری؟ چرا اسلامی؟
چرا نظام حکومتی سیاسی ما بر دو مبنای نظری جمهوریت و اسلامیت بنا شده است؟
قانون اساسی
رضا خان جمهوری ای دست و پا کرده بود که از آن با عنوان جمهوری رضاخانی می کنند؛ او و پسرش گاها در مراسم های مذهبی هم خودنمایی می کردند مثلا در ماه محرم در مراسم های عزاداری شرکت می کردند و یا قران چاپ شده داشتند تا با این کارها خود را نسبت به مذهب مردم بی تفاوت نشان ندهند اما نه جمهوریت آن ها حمهوری بود و همه می توانستند غول استبداد را از پشت آن ببینند و نه اسلامشان اسلام بود. آنها غرق در غرب و فرهنگ غربی بودند و بر علیه دین و مذهب مردم عمل می کردندد چون قضیه کشف حجاب و مبارزه با روحانیت.
اما مردم نه جمهوری رضاخانی را تاب آوردند و نه ادای اسلامگرایانه اش را؛ رضا خان و پسرش نمی توانستند اسلام نهادینه شده در درون این ملت را از وجود آنها جدا کنند. اسلامی که از دهه های قبل با گوشت و پوست مردم آمیخته شده بود اما امام خمینی با نگاه متفاوت به دین و کارآمدی آن توانست با نظریه ولایت فقیه دین اسلام را به معنای نابش برای مردم بازگو کند و آنها را در پیاده سازی آن و رفع سد پیش رو یعنی رژیم پهلوی با خود همراه کند.
مردم از عمق وجود خواهان حاکمیت اسلام و برای آن دوشادوش هم به مبارزه پرداختند و توانستند نهضت انقلاب اسلامی را که از 15 خرداد 42 به طور جدی به رهبری امام آغاز شده بود را طی چندین سال مبارزه سرانجام در بهمن 57 به ثمر بنشانند. با رفتن رژیم پهلوی باید نظامی جایگزین می بود تا خواسته های مردم را از جمهوریت و اسلامیت به طور واقعی برآورده کند نظامی که طبق موازین و قانون اسلام و بر پایه جمهوریت و بر مبتنی بر اراده مردم اداره شود.
این جمهوری اسلامی و خواست مردم برای استقرار چنین نظامی بود که باعث میشد مردم به استقلال بعد وابستگی کشورشان و آزادی بعد از چندین سال در زیر چکمه های استعمار زندگی کردن دست یابند
پس از پیروزی انقلابیون به دعوت امام خمینی در روزهای 10 و 11 فروردین همه پرسی برگزار شد تا مردم نظر خود را درباره برقراری حکومت جمهوری اسلامی اعلام کنند و سرانجام 98,2 واجدین شرکت در همه‌پرسی با دادن رای «آری»، با برقراری حکومت جمهوری اسلامی موافقت کردند. بعد از این پیروزی امام به شکرانه آن در پیامی فرمودند:«… من به دنیا اعلام می كنم كه در تاریخ ایران چنین رفراندومی سابقه ندارد كه سرتاسر مملكت با شوق و شعف و عشق و علاقه به صندوق ها هجوم آورده و رأی مثبت خود را در آن ریخته و رژیم طاغوتی را برای همیشه به زباله دان تاریخ دفن كنند…»
«… من از این همبستگی بی مانند كه همه به ندای آسمانی واعتصموا بحبل الله جمیعاً و لا تفرقوا لبیك گفتند و به اتفاق آرا به جمهوری اسلامی رأی مثبت دادند و رشد سیاسی و اجتماعی خود را به شرق و غرب ثابت كردند، تقدیر می كنم…»
امام خمینی( ره) در همین روز پس از تثبیت نظام مقدس جمهوری اسلامی در پیامی چنین اظهار داشتند:
“بسم الله الرحمن الرحیم
ونرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم الائمه و نجعلهم الوارثین صدق الله العلی العظیم
(خداوند تعالی وعده فرموده است که مستضعفین ارض را به امید و توفیق خودش به مستکبرین غلبه دهد و آنها را امام و پیشوا قرار دهد . وعده خداوند تعالی نزدیک است . )
من به ملت بزرگ ایران که در طول تاریخ شاهنشاهی که با استکبار خود آنان را خفیف شمردند و بر آنان کردند آنچه کردند ، صمیمانه تبریک می گویم . خداوند تعالی بر ما منت نهاد و رژیم استکبار را با دست توانای خود که قدرت مستضعفین است در هم پیچید و ملت عظیم ما را ائمه و پیشوای ملت های مستضعف نمود و با بر قراری جمهوری اسلامی وراثت حقه را بدانان ارزانی داشت . من در این روز مبارک ، روز امامت امت و روز فتح و ظفر ملت جمهوری اسلامی را اعلام می کنم .
به دنیا اعلام می کنم که در تاریخ چنین رفراندومی سابقه ندارد ، که سرتاسر مملکت با شوق و شعف و عشق و علاقه به صندوق ها هجوم آورده و رای مثبت خود را در آن ریخته و رژیم طاغوتی را برای همیشه در زباله دان تاریخ دفن کند . من از این همبستگی بی مانند که جز مشتی ماجرا جو و بی خبر از خدا همه و همه به ندای آسمانی « واعتصموا بحبل الله جمیعا » لبیک گفتند و با تقریبا اتفاق آرا به جمهوری اسلامی رای مثبت دادند و رشد سیاسی و اجتماعی خود را به شرق و غرب ثابت کردند ، تقدیر می کنم .
مبارک باد بر شما روزی که پس از شهادت جوانان برومند و داغ دل مادران و پدران و رنجهای طاقت فرسا ، دشمن غول صفت و فرعون زمان را از پای در آوردید و با رای قاطع به جمهوری اسلامی ، حکومت دل الهی را اعلام نمودید . حکومتی که در آن جمع اقشارملت با یک چشم دیده می شوند و نور عدل الهی بر همه و همه به یک طور می تابد و باران رحمت قرآن ووسنت بر همه کس به یکسان می بارد …
…صبحگاه 12 فروردین که روز نخستین حکومت الله است از بزرگترین اعیاد ملی و مذهبی ماست و ملت ما باید این روز بزرگ را عید بگیرند و زنده نگهدارند ، روزی که کنگره های قصر 2500 ساله حکومت طاغوتی فروریخت و سلطه شیطانی برای همیشه رخت بر بست و حکومت مستضعفین که حکومت خداست جانشین آن گردید .هان ای ملت عزیز که با خون جوانان خود حق را عزیز بشمرید و از آن پاسداری کنید و در تحت لوای اسلام و پرچم قرآن ، عدالت الهی را با پشتیبانی خود اجرا نمایید” .
نظام مردم سالاری دینی نظامی مترقی است که حرف های جدید در برابر نظام های سیاسی ای می باشد در برابر نظام های ای که ادعا دارند مردم بیشترین سهم و حق را در حکومتشان دارند
اما چرا جمهوری و چرا اسلامی؟
مردم همواره در طول مبارزات یکی از شعارهای اصلی خود را استقلال آزادی جمهوری اسلامی قرار داده بودند. در واقع این جمهوری اسلامی و خواست مردم برای استقرار چنین نظامی بود که باعث میشد مردم به استقلال بعد وابستگی کشورشان و آزادی بعد از چندین سال در زیر چکمه های استعمار زندگی کردن دست یابند. جمهوریت و اسلامیت نظام دو بال آن برای رسیدن به اهداف انقلاب و ارزش های اسلامی است. حکومت ایران که آن را با نام جمهوری اسلامی ایران می خوانند برپایه همین دو اصل شکل گرفته است و اگر هر کدام از آنها مخدوش شود چیزی از انقلاب اسلامی و ارزش هایی که برای آن مبارزه شده نمی ماند. جمهوریت آن، از این بعد که حکومت مسئولین این نظام را موروثی برای خود نمی داند بلکه جمهوری اسلامی را نظامی مبتنی بر اراده مردم و برای آنان می داند که مسئولین باید در این جهت خود را در برابر قانون متعهد بدانند و خدمت گزار. مردم در این حکومت نقش مهمی در سرنوشت خود و اداره آن دارند. اسلامیت آن از این بعد است که اسلام را که با پوست و گوشت ملت ایران آمیخته شده است را به طور کامل پیاده سازی کنند و شرایط را برای زندگی مردم در جامعه ای اسلامی فراهم کنند. خود اسلامیت تضمینی برای پیاده سازی جمهوریت نیز می باشد. جمهوری بدون اسلامیت یا رو به اسبتداد می رود یا اینکه جمهوری ای می شود به سبک لیبرال دموکراسی غربی که انسان در آن در حد تعاریف اومانسیم باقی می ماند.
دموکراسی، غربی اش فاسد است و شرقی اش هم فاسد است. دموکراسی اسلامی صحیح است
نظام مردم سالاری دینی نظامی مترقی است که حرف های جدید در برابر نظام های سیاسی ای می باشد در برابر نظام های ای که ادعا دارند مردم بیشترین سهم و حق را در حکومتشان دارند. نظام مردم سالاری دینی هم جمهوریت را در دل خود دارد و در کنار آن مشروعیت را در دل خود داراست در واقع خود را در برابر دین و دنیای مردم متعهد می داند. امام خمینی معمار کبیر انقلاب در باره این نظام اینگونه می فرمایند که «دموکراسی، غربی اش فاسد است و شرقی اش هم فاسد است. دموکراسی اسلامی صحیح است.»(1) یا در جای دیگر امام با معرفی مردم سالاری دینی به عنوان کامل ترین نوع دموکراسی می فرمایند: «ممکن است دموکراسی مطلوب ما با دموکراسی هایی که در غرب هست، مشابه باشد، اما دموکراسی که ما می خواهیم به وجود بیاوریم، در غرب وجود ندارد و دموکراسی اسلامی، کامل تر از دموکراسی غرب است.»(2) نظام مردم اسلامی مبتنی بر همان جمهوریت و اسلامیت است و مسئولین و مردم هر دو دوشادوش هم موظف هستند جهت حفظ انقلابی که خود آفریده اند از مخدوش شدن این دو رکن اساسی جلوگیری کنند و در مقابل هر گونه اقدام و حرکت که به سمت مصادره و انحراف این دو اصل می رود بایستند همانطور که بارها افراد و یا جریاناتی در داخل و خارج نیل به مخدوش کردن جمهوریت و اسلامیت نظام کرده اند اما ملت ایران همواره پای رای 82 درصدی خود در روز 12 فروردین استقامت کرده اند.
پی نوشت:

1 – امام خمینی (ره) صحیفه نور، ج ،5 ص 238
2 – همان، ج ،3 ص 13

امیر رضوانی
بخش سیاست تبیان